پایگاه خبری وبدا

مسئول فنی داروخانه بیمارستان قائم(عج) مشهد، محلول خوراکی جبران کم‌آبی بدن (ORS) را یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای سلامت عمومی در جهان دانست و گفت: این محلول ساده، ارزان‌قیمت و در دسترس، طی دهه‌های گذشته جان میلیون‌ها نفر، به‌ویژه کودکان، سالمندان و افراد در معرض کم‌آبی را از مرگ نجات داده و همچنان یکی از مؤثرترین و ایمن‌ترین راهکارهای پیشگیری و درمان کم‌آبی بدن به شمار می‌رود.

به گزارش وبدا، هم‌زمان با ۲۹ جولای، روز جهانی ORS، دکتر مهین‌السادات شهابی‌فر شهابی در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا با اشاره به اهمیت این فرآورده در نظام سلامت اظهار کرد: محلول خوراکی جبران کم‌آبی بدن (Oral Rehydration Solution یا ORS) در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد و یکی از موفق‌ترین، کم‌هزینه‌ترین و اثربخش‌ترین مداخلات درمانی برای پیشگیری و درمان کم‌آبی ناشی از اسهال محسوب می‌شود.

وی افزود: با وجود پیشرفت‌های گسترده علم پزشکی و تولید داروهای نوین، ORS همچنان جایگاه ویژه خود را حفظ کرده است؛ زیرا با سازوکاری ساده اما کاملاً علمی، آب و الکترولیت‌های از دست‌رفته بدن را جبران می‌کند و از بروز عوارض خطرناکی مانند افت فشار خون، نارسایی کلیه، شوک و حتی مرگ جلوگیری می‌کند.

چرا ORS تا این اندازه مؤثر است؟

مسئول فنی داروخانه بیمارستان قائم(عج) مشهد با بیان اینکه اثربخشی ORS بر پایه فیزیولوژی طبیعی بدن است، گفت: این محلول از ترکیب استاندارد سدیم، پتاسیم، کلر، سیترات و گلوکز تهیه می‌شود و با استفاده از مکانیسم جذب هم‌زمان سدیم و گلوکز در روده، باعث جذب سریع آب و الکترولیت‌ها شده و کم‌آبی بدن را به‌طور مؤثر جبران می‌کند.

دکتر شهابی‌فر خاطرنشان کرد: این محلول در مواردی مانند اسهال، استفراغ، تب بالا، گرمازدگی و تعریق شدید کاربرد دارد و مصرف به‌موقع آن می‌تواند از بروز عوارض جدی ناشی از کاهش آب بدن پیشگیری کند.

سه باور نادرست درباره ORS

وی با اشاره به برخی باورهای غلط رایج درباره این محلول اظهار کرد: یکی از اشتباهات رایج، جایگزین کردن نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی، دلستر یا نوشیدنی‌های انرژی‌زا به جای ORS است؛ در حالی که این نوشیدنی‌ها نسبت استاندارد قند و الکترولیت مورد نیاز بدن را ندارند و در برخی موارد حتی می‌توانند اسهال و کم‌آبی را تشدید کنند.

این داروساز افزود: باور نادرست دیگر این است که ORS داروی درمان اسهال است، در حالی که این محلول، عامل ایجادکننده اسهال را درمان نمی‌کند، بلکه وظیفه آن جبران آب و املاح از دست‌رفته بدن و پیشگیری از عوارض خطرناک کم‌آبی است.

وی ادامه داد: در صورتی که اسهال بیش از حد ادامه پیدا کند، با تب، خون در مدفوع، بی‌حالی شدید یا علائم کم‌آبی همراه باشد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است و نباید تنها به مصرف ORS اکتفا کرد.

تهیه صحیح ORS؛ شرط اثربخشی آن

دکتر شهابی‌فر با تأکید بر اهمیت آماده‌سازی صحیح محلول گفت: پودر ORS باید دقیقاً مطابق دستورالعمل درج‌شده روی بسته‌بندی یا بروشور کارخانه سازنده، در مقدار توصیه‌شده آب آشامیدنی سالم یا آب جوشیده سردشده حل شود؛ زیرا تغییر نسبت آب و پودر، می‌تواند اثربخشی محلول را کاهش دهد.

وی افزود: محلول آماده‌شده باید حداکثر تا ۲۴ ساعت در شرایط مناسب نگهداری شود و پس از آن، حتی در صورت باقی ماندن مقداری از محلول، باید دور ریخته شود.

محلولی ساده با نقشی بزرگ در سلامت عمومی

مسئول فنی داروخانه بیمارستان قائم(عج) مشهد با بیان اینکه ORS یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سلامت عمومی در قرن بیستم محسوب می‌شود، اظهار کرد: استفاده گسترده از این محلول در سراسر جهان، نقش چشمگیری در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از اسهال و کم‌آبی، به‌ویژه در کودکان، داشته است و همچنان یکی از ارکان اصلی درمان کم‌آبی در مراکز درمانی و نظام‌های سلامت به شمار می‌رود.

دکتر شهابی‌فر در پایان تأکید کرد: آگاهی خانواده‌ها از کاربرد صحیح ORS، تشخیص به‌موقع علائم کم‌آبی و مراجعه سریع به مراکز درمانی در صورت تشدید علائم، می‌تواند از بسیاری از عوارض جدی و قابل پیشگیری جلوگیری کند. به همین دلیل، گرامیداشت روز جهانی ORS فرصتی است تا اهمیت این محلول نجات‌بخش بیش از پیش مورد توجه مردم و نظام سلامت قرار گیرد.